بخشش چهار خانواده کوهدشتی از قصاص محکومان

به گزارش خبرنگار تابناک از استان لرستان، عمران علی‌محمدی، رئیس کل دادگستری لرستان، در مراسمی با موضوع صلح و سازش و بخشش در شهرستان کوهدشت، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدا و امام راحل و رهبر معظم انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، و ادای احترام به سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، اظهار داشت: برپایی این محفل نورانی، تجلیل از شعائر الهی و بزرگداشت انسان‌دوستی و از خودگذشتگی است. او افزود: کار صلح و سازش، کار هر کسی نیست و نیازمند بزرگی، ظرفیت و استعدادی عظیم است که شخص از حق مسلم شرعی و قانونی خود بگذرد.

بخشش چهار خانواده کوهدشتی از قصاص محکومان

وی در ادامه بیان کرد: در این مراسم، در چهار پرونده قتل، اولیای دم به عشق رهبر شهید و با بزرگ‌منشی و تأسی به سنت حسنه گذشت، از اجرای حکم قصاص صرف‌نظر کرده و زندگی دوباره‌ای به محکومان بخشیدند.

رئیس کل دادگستری لرستان گفت: این اقدام ارزشمند شما امروز تجلی سنت حسنه گذشت در این منطقه است. جامعه‌ای که در آن گذشت نباشد، زیستن در آن دشوار است؛ اما با حضور انسان‌های بزرگ و آینده‌نگری که امنیت جامعه را بر دغدغه‌های شخصی ترجیح می‌دهند، آرامش و امید معنا می‌یابد.

او با اشاره به رویکرد دستگاه قضایی در برخورد با عوامل ناامنی، خاطرنشان کرد: امروز به عنوان خادمان مردم در دستگاه قضا، با هرگونه اقدامی که آرامش جامعه را خدشه‌دار کند، با قاطعیت برخورد می‌کنیم؛ اما در کنار این قاطعیت، قدردان مردمی هستیم که با گذشت خود، درس ایثار و بزرگی به جامعه می‌دهند.

علی‌محمدی با استناد به کلام امیرالمؤمنین علی (ع) مبنی بر اینکه خیر در ذیل صلح آمده است، افزود: عدالت ترمیمی یعنی اینکه ظرفیت‌های مردمی پای کار بیایند تا طرفین دعوا به یکدیگر نزدیک شده و دغدغه‌هایشان برطرف شود. صلح و سازش صرفاً مختص به قصاص نفس و عضو نیست، بلکه باید در تمامی ابعاد زندگی جاری شود.

وی با تأکید بر لزوم نهادینه‌سازی فرهنگ صلح و میانجی‌گری در سطوح مختلف جامعه گفت: تقاضای ما از بزرگان و ریش‌سفیدان این است که دایره صلح و سازش را توسعه دهند. امروز اختلافات ملکی، تجاری، خانوادگی و حتی اختلافات جزئی در محیط کار نباید به بحران تبدیل شود.

رئیس کل دادگستری لرستان افزود: دستگاه قضایی استان در حال گسترش و استقرار هیئت‌های صلح در تمامی شئونات جامعه از جمله مساجد، ادارات، کارخانجات و اصناف است. اگر جوانی بی‌تجربه در آستانه جدایی و طلاق قرار گیرد، بزرگان با اتکا به تجربیات ارزشمند خود باید پادرمیانی کنند تا بنیان خانواده‌ها حفظ شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت کنترل هیجانات آنی جوانان بیان کرد: باید در خانواده‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها به فرزندانمان بیاموزیم که در برابر ناملایمات و حرف‌های تند، واکنش هیجانی نشان ندهند. صبر، بردباری و استناد به سیره اهل بیت (ع) در مواجهه با مشکلات، مانع از وقوع خسارت‌های جبران‌ناپذیر اجتماعی می‌شود.

علی‌محمدی با اشاره به ریشه‌های عمیق فرهنگ بخشش در این منطقه تصریح کرد: استان لرستان از دیرباز خاستگاه صلح، سازش و برادری بوده است و ان‌شاءالله تلاش خواهیم کرد تا با سازماندهی بیشتر، شهروندان عزیز بتوانند هرچه بهتر از این نهاد حقوقی برای حل اختلافات بهره‌مند شوند.

وی ضمن تقدیر مجدد از اولیای دم و تمامی تلاشگران عرصه صلح و سازش، با استناد به آیه شریفه «وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَاسَّنَاسَ جَمِیعًا» خاطرنشان کرد: شما که از حق قصاص خود گذشت کردید، مصداق بارز این آیه شریفه هستید؛ گویی حیات و زندگی را به کل جامعه هدیه داده‌اید. امیدواریم این فضیلت مد لاین بزرگ در پیشگاه خداوند متعال مقبول افتد.

تولد دختر شهید لرستانی هفت ماه پس از شهادت پدر

شب گذشته، هفت ماه پس از شهادت «امید یاراحمدی»، یکی از شهدای گرانقدر استان لرستان، دخترش چشم به جهان گشود.

تولد دختر شهید لرستانی هفت ماه پس از شهادت پدر

شهید یاراحمدی در تاریخ نهم اسفندماه ۱۴۰۴، اخبار کارگران طی حمله‌ای که توسط نیروهای آمریکایی و صهیونیستی به پدافند هوایی دزفول صورت گرفت، به درجه رفیع شهادت نائل آمد.

رشد چشمگیر دانش‌آموزان لرستان در امتحانات نهایی؛ جهش تحصیلی آموزش و پرورش استان

سید عیسی سهرابی، مدیرکل آموزش و پرورش لرستان، در جلسه‌ای با رؤسا و مدیران آموزش و پرورش شهرستان‌ها، نتایج امتحانات نهایی خردادماه پایه دوازدهم را تشریح کرد. وی این نتایج را نشانه‌ای از بهبود عملکرد آموزشی استان دانست و بر لزوم ادامه برنامه‌های ارتقای کیفیت یادگیری تأکید کرد.

رشد چشمگیر دانش‌آموزان لرستان در امتحانات نهایی؛ جهش تحصیلی آموزش و پرورش استان

بر اساس گزارش سهرابی، میانگین نمرات امتحانات نهایی در چهار رشته نظری استان از ۸.۹۹ به ۱۰.۱۴ افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد ۱.۱۵ نمره‌ای نسبت به سال گذشته است. این پیشرفت، دیجیزا اهمیت حفظ و تقویت برنامه‌های آموزشی و بهره‌گیری از توانایی‌های معلمان، مدیران و دانش‌آموزان را دوچندان می‌کند.

مدیرکل آموزش و پرورش لرستان افزود: در رشته علوم و معارف اسلامی، میانگین نمرات با ۱.۷۴ نمره افزایش به ۱۱.۳۰ رسیده و استان رتبه ششم کشور را در این زمینه کسب کرده است. همچنین، در رشته علوم انسانی، رشد ۱.۰۸ نمره‌ای و رتبه هشتم کشوری، و در رشته علوم تجربی، رشد ۱.۱۳ نمره‌ای و رتبه دهم کشوری به ثبت رسیده است. در رشته ریاضی و فیزیک نیز میانگین نمرات به ۱۱.۳۲ رسیده و ۰.۸۲ نمره افزایش داشته است.

سهرابی با تأکید بر اهمیت تحلیل دقیق نتایج امتحانات نهایی، اظهار داشت که بهبود میانگین نمرات تنها زمانی ارزشمند و پایدار خواهد بود که با شناسایی نقاط قوت و ضعف آموزشی، برنامه‌ریزی هدفمند و پیگیری مستمر وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان همراه باشد.

وی همچنین بر ضرورت تبدیل رشد آماری به بهبود پایدار کیفیت آموزش تأکید کرد و خواستار تقویت برنامه‌های آموزشی، توجه ویژه به دروس و رشته‌هایی که نیاز به حمایت بیشتری دارند و استفاده از تجربیات موفق مدارس شد.

مدیرکل آموزش و پرورش لرستان ساماندهی نیروی انسانی، تکمیل فرآیند ثبت‌نام و کلاس‌بندی، و صدور به‌موقع ابلاغ معلمان را از الزامات تداوم فعالیت منظم مدارس دانست و بر پیگیری مستمر این موارد توسط مدیران مناطق تأکید کرد.

سهرابی خاطرنشان کرد که رشد میانگین نمرات امتحانات نهایی، علاوه بر ارائه تصویری از عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان، باید مبنایی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر، شناسایی نیازهای آموزشی و تدوین برنامه‌های مؤثرتر در جهت ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت استان باشد.

در این نشست، سهرابی موفقیت دانش‌آموزان استان در جشنواره ملی نوجوان خوارزمی را نیز تبریک گفت. دانش‌آموزان لرستان در این رقابت‌ها موفق به کسب ۱۷ رتبه برتر کشوری شامل ۶ رتبه نخست، ۳ رتبه دوم و ۸ رتبه سوم شدند و جایگاه چهاردهم مشترک کشور را به دست آوردند.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ سرمایه‌های علمی و خلاق استان افزود: شناسایی استعدادهای برتر، پایان مسئولیت آموزش و پرورش نیست؛ بلکه باید با برنامه‌ریزی هدفمند، زمینه رشد، توانمندسازی و تداوم موفقیت این دانش‌آموزان فراهم شود.

سهرابی خاطرنشان کرد که رؤسای مناطق و معاونت آموزش متوسطه باید برای هدایت و پشتیبانی از دانش‌آموزان برگزیده برنامه مشخصی داشته باشند تا موفقیت‌های مقطعی به مسیری پایدار برای پرورش استعدادها و تکرار افتخارآفرینی‌های علمی تبدیل شود. هدف آموزش و پرورش استان نیز رسیدن به جمع ۱۰ استان برتر کشور است.

بر اساس آمار ارائه‌شده در این نشست، افزایش میانگین نمرات از ۸.۹۹ به ۱۰.۱۴، یکی از شاخص‌های مهم عملکرد آموزشی لرستان در امتحانات نهایی پایه دوازدهم است؛ شاخصی که تداوم بهبود آن، نیازمند ارزیابی مستمر نتایج و اجرای برنامه‌های هدفمند در مدارس استان خواهد بود.

بررسی و ارزیابی ۵۱۰۰ واحد مسکونی و تجاری آسیب‌دیده از جنگ در لرستان

سید سعید شاهرخی، روز شنبه در جلسه ستاد بازسازی واحدهای مسکونی و تجاری خسارت‌دیده از جنگ تحمیلی در استان لرستان، بر لزوم تسریع در برآورد خسارات تأکید کرد. وی اظهار داشت: پس از وقوع هر حادثه، ضروری است که میزان آسیب‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن ارزیابی شود و خوشبختانه این فرایند تاکنون در استان به شکل قابل قبولی پیش رفته است.

بررسی و ارزیابی ۵۱۰۰ واحد مسکونی و تجاری آسیب‌دیده از جنگ در لرستان

وی افزود: در مجموع، تعداد ۵۱۵۱ واحد آسیب‌دیده شناسایی و ارزیابی شده‌اند. اطلاعات مربوط به میزان خسارات، شامل آسیب‌های جزئی، نیاز به تعمیرات اساسی و واحدهای تخریب‌شده، در دسترس قرار گرفته است.

شاهرخی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای جبران این خسارات گفت: برای آسیب‌های جزئی، از جمله شکستگی شیشه‌ها، اعتبارات لازم به بنیاد مسکن اختصاص یافته و این مبالغ به تدریج به مالکان پرداخت خواهد شد.

او همچنین بیان کرد: به بانک‌ها ابلاغ شده است که تسهیلات ودیعه مسکن برای واحدهایی که به طور دی بلاگ کامل آسیب دیده و غیرقابل سکونت هستند، از طریق سازوکارهای مشخص پرداخت شود. این اقدام به منظور اسکان موقت آسیب‌دیدگان در فضایی امن، همزمان با عملیات بازسازی یا تعمیرات، صورت می‌گیرد.

استاندار لرستان اضافه کرد: در خصوص جبران خسارات واردشده به اسباب و اثاثیه منازل نیز تدابیر لازم اندیشیده شده و این خسارات بر اساس ارزیابی‌های بنیاد مسکن جبران خواهد شد.

شاهرخی با تأکید بر اینکه بنیاد مسکن مسئول اصلی ستاد بازسازی است، اظهار داشت: این ستاد با همکاری سایر نهادها، موضوع بازسازی و حمایت از آسیب‌دیدگان را با جدیت پیگیری می‌کند. بنابراین، مردم نباید نگران باشند؛ زیرا جبران خسارات بر اساس مراحل اعلامی دولت انجام خواهد شد و تمامی دستگاه‌ها در کنار مردم هستند.

وی در پایان گفت: برنامه‌های حمایتی از مردم با قدرت توسط ستاد بازسازی و دستگاه‌های اجرایی دنبال می‌شود تا روند بازسازی و بازگشت به شرایط عادی در سریع‌ترین زمان ممکن محقق گردد.

آزادراه خرم‌آباد – بروجرد تا اطلاع ثانوی مسدود شد

مهدی مجیدی اعلام کرد: به دلیل آسیب‌دیدگی آزادراه خرم‌آباد – بروجرد ناشی از حمله هوایی دشمن، عملیات بازسازی، بهبود و ایمن‌سازی مسیر در حال انجام است و این محور تا اطلاع ثانوی بسته خواهد بود.

آزادراه خرم‌آباد - بروجرد تا اطلاع ثانوی مسدود شد

وی ارزی با اشاره به حضور تیم‌های راهداری و کارکنان آزادراه در محل، توضیح داد: در حال حاضر اقدامات لازم برای ترمیم و بازگشایی مجدد در دست اجراست تا تردد در این مسیر سراسری در سریع‌ترین زمان ممکن از سر گرفته شود.

مجیدی تاکید کرد: مسیر آزادراه تا اطلاع ثانوی مسدود است، بنابراین رانندگان باید از جاده قدیم خرم‌آباد – بروجرد برای تردد استفاده کنند. زمان بازگشایی مسیر فعلی نیز متعاقباً اطلاع‌رسانی خواهد شد.

اولویت‌بندی پرداخت وام ازدواج توسط دولت؛ راهکاری برای کاهش صف متقاضیان

فاطمه مقصودی، نماینده مردم استان لرستان و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت تبدیل پرداخت وام ازدواج به یکی از برنامه‌های کلیدی دولت تأکید کرد. وی اظهار داشت که جوانان در آستانه ازدواج با مشکلات مالی زیادی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و تسهیلات ازدواج می‌تواند بخشی از این فشارها را برطرف سازد. مقصودی افزود که اگر این مسئله به عنوان یک برنامه مدون دولتی تعریف نشود، وعده‌ها به نتیجه نخواهند رسید.

اولویت‌بندی پرداخت وام ازدواج توسط دولت؛ راهکاری برای کاهش صف متقاضیان

وی با اشاره به نوسانات پرداخت وام ازدواج در سال‌های گذشته، بیان کرد که تجربه نشان می‌دهد برخورد سلیقه‌ای با این تسهیلات، صف متقاضیان را طولانی‌تر کرده و اعتماد عمومی را تضعیف می‌کند. از این رو، دولت باید زمان‌بندی مشخص، منابع پایدار و نظارت مستمر را در برنامه خود بگنجاند تا روند پرداخت‌ها متوقف نشود.

نماینده مردم لرستان در مجلس تصریح کرد که مجلس از دولت انتظار دارد با همکاری بانک مرکزی، سهم مشخصی از تسهیلات بانکی را به وام ازدواج اختصاص داده و از هرگونه انحراف منابع جلوگیری کند.

وی بر لزوم شفافیت در فرآیند پرداخت تأکید کرد و یادآور شد که متقاضیان باید بتوانند وضعیت خود را به صورت آنلاین پیگیری کنند. حذف شرط ضامن‌های متعدد و کاهش تشریفات اداری، از جمله خواسته‌هایی است که باید در برنامه دولت لحاظ شود تا وام ازدواج به دست خانواده‌های واقعی برسد.

مقصودی همچنین بیان کرد که پرداخت وام ازدواج تنها یک سیاست حمایتی نیست، بلکه نوعی سافت پی سی سرمایه‌گذاری بر آینده جمعیت کشور محسوب می‌شود. وی ابراز امیدواری کرد که اگر دولت این موضوع را جدی بگیرد و مجلس نیز نظارت لازم را اعمال کند، تشکیل خانواده برای جوانان تا حدودی آسان‌تر خواهد شد.

اولویت‌بندی پرداخت وام ازدواج توسط دولت؛ راهکاری برای کاهش صف متقاضیان

گرامیداشت رزمندگان دفاع مقدس در دانشگاه لرستان

همزمان با هفته دفاع مقدس، مراسمی به منظور تجلیل از رزمندگان و پیشکسوتان این دوران در دانشگاه لرستان برگزار شد. این آیین با حضور سردار محمدی، از پیشکسوتان دفاع مقدس، سرهنگ پاسدار سپهدار نیک‌روش، مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان لرستان، قاسم صحرایی، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه لرستان و جمعی از دانشگاهیان، روز یکشنبه، 29 شهریورماه برگزار گردید.

گرامیداشت رزمندگان دفاع مقدس در دانشگاه لرستان

در این مراسم، سردار مرادعلی محمدی، که خود از پژوهشگران و پیشکسوتان دفاع مقدس است، به تشریح دقیق مراحل جنگ تحمیلی پرداخت. وی بر نبرد حق علیه باطل و پیروزی نهایی جبهه حق تأکید کرد و مقاومت‌های اخیر ایران در عرصه‌های مختلف را ریشه در همان روحیه حماسی دوران دفاع مقدس دانست. او حضور مردم در صحنه‌های مختلف برای پاسداری از انقلاب را مصداق بارز جهاد در راه خدا خواند.

ابعاد معنوی دفاع مقدس مورد تأکید قرار گرفت

حجت‌الاسلام والمسلمین مجید مؤیدی، رئیس دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان لرستان، با اشاره به قداست این دوران، اظهار داشت: دفاع مقدس تنها به معنای دفاع از مرزهای جغرافیایی نبود، بلکه دفاع از عبودیت و دین به شمار می‌رفت. وی با یادآوری وعده الهی مبنی بر پیروزی مجاهدان، بر اهمیت تقویت فرهنگ امید و ایمان به پیروزی نهایی جبهه حق تأکید کرد.

در ادامه، مصطفی محمدی‌ضرون، مدیر امور شاهد و ایثارگران دانشگاه لرستان، با بازگویی خاطراتی از آن دوران، دفاع مقدس را نمادی از اوج وحدت، انسجام و معنویت ملت ایران دانست.

غلامحسین حسینی، رئیس سازمان بسیج اساتید استان نیز، نقش «ولایت‌مداری» را عامل اصلی وحدت ملی برشمرد و گفت: آنچه امروز شاهد آن هستیم، دفاعی مقدس در راستای حفظ ارزش‌هاست.

در بخش پایانی این خبر حکمت آیین، پس از شنیدن خاطرات و

زخم کهنه ازنا: کرکره‌های ترکش‌خورده، یادآور جنایت جنگی پس از چهار دهه

برخی زخم‌ها هرگز التیام نمی‌یابند؛ تنها با گذشت زمان آرام‌تر می‌شوند و در گوشه‌وکنار شهر، بر دیوارها، پنجره‌ها، آهن و آجرها باقی می‌مانند تا روزی کسی دوباره آنها را ببیند و بپرسد: اینجا چه اتفاقی افتاده است؟

زخم کهنه ازنا: کرکره‌های ترکش‌خورده، یادآور جنایت جنگی پس از چهار دهه

در شهر ازنا، هنوز نشانه‌هایی از روزهایی به چشم می‌خورد که جنگ تنها به جبهه‌ها محدود نمی‌شد و هواپیماهای ارتش بعث عراق، شهرها و مردم عادی را نیز هدف قرار می‌دادند. در بخشی از خیابان امام، بین خیابان‌های هفده شهریور و نواب، کرکره‌هایی وجود دارند که آثار اصابت ترکش بر آنها نقش بسته است؛ قطعاتی از فلز و زخم‌هایی بر پیکر شهر که می‌توانند به اندازه ده‌ها صفحه کتاب، از یکی از تلخ‌ترین روزهای تاریخ معاصر ازنا روایت کنند.

امروز شاید برای رهگذری که با عجله از خیابان می‌گذرد، این کرکره‌ها تنها آهن‌های قدیمی و فرسوده مغازه‌ها باشند؛ اما برای نسلی که آن روز را تجربه کرده است، هر سوراخ و هر جای ترکش، بخشی از یک خاطره است؛ خاطره‌ای که با صدای گیم ستاپ آژیر، شکستن دیوار صوتی، انفجار، دود، آتش، مجروحان و پیکرهای بر زمین‌مانده گره خورده است.

شهریور ۱۳۶۶؛ روزی که آسمان ازنا آتش بارید

بر اساس روزشمار دفاع مقدس، در شهریور سال ۱۳۶۶، هواپیماهای عراقی علاوه بر چند نقطه دیگر، موتورخانه قدیمی ازنا، دو منطقه مسکونی و ایستگاه و میدان راه‌آهن این شهر را بمباران کردند.

این اطلاعات نشان می‌دهد که حمله به ازنا صرفاً یک خاطره شفاهی نیست و وقوع بمباران این شهر در اسناد و گزارش‌های تاریخی نیز ثبت شده است.

همچنین، اسناد ارائه‌شده به سازمان ملل متحد حاکی از آن است که در روزهای پیش از آن نیز حملات هوایی عراق به ازنا صورت گرفته بود. در سند شورای امنیت سازمان ملل، حمله ۱۸ سپتامبر به دو واحد صنعتی در ازنا و حمله ۲۰ سپتامبر به دو واحد صنعتی در باختران و ازنا ثبت شده است؛ برای حمله ۲۰ سپتامبر نیز ۱۰ کشته و ۳۲ مجروح گزارش شده است.

بنابراین، آنچه مردم ازنا از آن به عنوان «بمباران‌های شهری» یاد می‌کنند، بخشی از سلسله حملاتی است که در روزهای پایانی شهریور ۱۳۶۶ بر این شهر تحمیل شد.

وقتی پناهگاه دیگر فقط یک مکان نبود

در میان روایت‌های باقی‌مانده از آن روز، خاطره احمد لک، جانباز دفاع مقدس، تصویری عینی از شرایط آن زمان ارائه می‌دهد.

او نقل می‌کند که منزل خانواده‌اش در بالای مغازه‌ای در خیابان امام و روبروی شرکت نفت قرار داشت. با توجه به احتمال بمباران، خانواده پنجره‌های زیرزمین را با گونی‌های ماسه محافظت کرده و شیشه‌ها را نیز با نوار چسب به شکل ضربدری پوشانده بودند.

با شنیدن صدای شکستن دیوار صوتی و آژیر خطر، مادر و دیگر اعضای خانواده به پناهگاه روبروی مغازه، در نزدیکی شرکت گاز فعلی، رفتند؛ پناهگاهی که به گفته او از لوله‌های سیمانی ساخته شده بود و در آن لحظات مملو از جمعیت شده بود.

این تصویر، بخشی از واقعیت زندگی مردم شهرهای ایران در سال‌های جنگ بود؛ جایی که «پناهگاه» دیگر واژه‌ای در کتاب‌های نظامی نبود، بلکه به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده بود.

ترکش‌هایی که فقط آهن را سوراخ نکردند

احمد لک، جانباز دفاع مقدس، در ادامه خاطره خود از اصابت ترکش‌های بمب‌های خوشه‌ای به مغازه‌ها و دیوارهای اطراف سخن می‌گوید و از وضعیتی روایت می‌کند که پس از بمباران در خیابان امام و میدان راه‌آهن به وجود آمده بود.

در روایت او، کرکره مغازه‌ها و شیشه‌های مغازه پدرش و همسایگان «آبکش» شده بودند، بخش‌هایی از آسفالت خیابان بر اثر انفجار کنده شده بود و خودروها بدون سرنشین در خیابان رها شده بودند.

زخم کهنه ازنا: کرکره‌های ترکش‌خورده، یادآور جنایت جنگی پس از چهار دهه

اما آنچه این روایت را از یک خاطره شخصی فراتر می‌برد، اشاره به نام و سرنوشت انسان‌هایی است که در همان محدوده جان باختند؛ از جمله دانش‌آموز نوجوان، شهید مرتضی لک، و منصوره خلیلی و دیگر قربانیانی که نامشان بخشی از حافظه جمعی مردم ازنا شده است.

او همچنین از حضور پیکرهای شهدای عشایر در محدوده میدان راه‌آهن سخن می‌گوید؛ مردمی که برای کوچ فصلی در این محدوده حضور داشتند و در میان آتش بمباران گرفتار شدند.

این روایت، اگر امروز ثبت و مستندسازی نشود، با گذشت زمان بخشی از جزئیات خود را از دست خواهد داد؛ زیرا حافظه شفاهی، هرچقدر هم ارزشمند باشد، جایگزین اسناد، عکس‌ها، نقشه‌ها و آثار فیزیکی باقی‌مانده از یک واقعه تاریخی نیست.

بمب‌های خوشه‌ای؛ جنگی که پس از پایان جنگ هم می‌تواند ادامه داشته باشد

یکی از نکات مهم در خاطره احمد لک، جانباز دفاع مقدس، اشاره مکرر به بمب‌های خوشه‌ای است.

بر اساس توضیحات کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، مهمات خوشه‌ای تعداد زیادی زیرمهمات انفجاری را در سطح وسیعی پراکنده می‌کنند و بخشی از آنها ممکن است در زمان حمله منفجر نشوند و سال‌ها بعد همچنان برای مردم خطر ایجاد کنند.

در روایت این رزمنده هشت سال دفاع مقدس نیز آمده است که پس از بمباران، تعدادی بمب خوشه‌ای عمل‌نکرده در محدوده شرکت نفت باقی مانده بود و نیروهای بسیجی و سپاه برای خنثی‌سازی آنها اقدام کردند و حتی سال‌ها بعد نیز مواردی از بمب‌های عمل‌نکرده در این محدوده پیدا و خنثی می‌شد.

این بخش از خاطره، یک اهمیت تاریخی مضاعف دارد؛ زیرا نشان می‌دهد آثار جنگ برای مردم فقط به روز انفجار و شهادت و مجروحیت محدود نبوده و بقایای مهمات می‌توانسته مدت‌ها پس از پایان درگیری‌ها نیز تهدیدآفرین باشد.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز تأکید می‌کند که بقایای منفجرنشده جنگ می‌تواند برای دهه‌ها جان غیرنظامیان را تهدید کند و حتی روند بازسازی زیرساخت‌ها را مختل سازد.

مادر ازنا؛ روایتی از ترس و شجاعت

شاید یکی از تأثیرگذارترین بخش‌های روایت احمد لک، داستان مادر او باشد. در شرایطی که بمباران هنوز ادامه داشت، مادر خانواده متوجه شد دختر هشت‌ساله‌اش برای خرید نان از خانه خارج شده است. نگرانی برای کودک باعث شد از پناهگاه خارج شود و در میان صدای انفجارها به دنبال فرزندش بگردد.

وی ابتدا به نانوایی نیکفر رفت و با صحنه‌ای مواجه شد که در آن تنور روشن و نان‌ها روی پیشخوان باقی مانده بود، اما خبری از نانوا و مردم نبود. سپس به نانوایی دیگری در خیابان هفده شهریور رفت و همان وضعیت را مشاهده کرد.

این روایت، تصویری از شهری را نشان می‌دهد که در چند دقیقه زندگی عادی آن متوقف شده بود؛ نانوایی‌هایی با تنور روشن،

زخم کهنه ازنا: کرکره‌های ترکش‌خورده، یادآور جنایت جنگی پس از چهار دهه

۲.۲ همت از املاک راکد برای گره‌گشایی ترافیکی خرم‌آباد: کمربندی غربی در مسیر اجرا

خرم‌آباد سال‌هاست با چالش‌های جدی در حوزه حمل‌ونقل شهری دست‌وپنجه نرم می‌کند. ساختار جغرافیایی این شهر، محدودیت‌های بسیاری را برای گسترش شبکه معابر ایجاد کرده و حجم قابل توجهی از ترافیک را به داخل شهر می‌کشاند.

۲.۲ همت از املاک راکد برای گره‌گشایی ترافیکی خرم‌آباد: کمربندی غربی در مسیر اجرا

در چنین شرایطی، توسعه کمربندی‌ها فراتر از یک پروژه راهسازی ساده است و به عنوان بخشی حیاتی از بازآرایی شبکه ترافیکی و حتی توسعه کالبدی خرم‌آباد به شمار می‌رود.

استاندار لرستان اخیراً اعلام کرده است که کمربندی غربی خرم‌آباد با اعتباری اولیه بالغ بر ۷ هزار میلیارد تومان وارد فاز اجرایی شده است. هدف از این پروژه، علاوه بر کاهش ترافیک، ایجاد زمینه رونق شهری و توسعه مناطق کمتر برخوردار عنوان شده است.

در گامی تازه، سید سعید شاهرخی در کارگروه مولدسازی استان خبر داد که از مجموع تقریبی ۳ هزار میلیارد تومان املاک مورد بررسی، ۲.۲ همت به کمربندی غربی خرم‌آباد و ۸۰۰ میلیارد تومان به تکمیل مدارس استان اختصاص خواهد یافت. به گفته استاندار، تأمین مالی این پروژه به صورت مشترک توسط وزارت راه و شهرسازی و استان انجام می‌شود و سهم استان از طریق مولدسازی تأمین خواهد شد.

این ارقام، در صورت تبدیل شدن از مرحله تصمیم به منابع قابل استفاده، می‌توانند بخش عمده‌ای از دغدغه‌های مالی این طرح را برطرف کنند.

مولدسازی؛ تبدیل دارایی‌های بلااستفاده به سرمایه فعال

شاید یکی از مهم‌ترین ابعاد این تصمیم، نه خود پروژه کمربندی، بلکه رویکرد جدید به املاک دولتی باشد.

برای سال‌ها، بخش قابل توجهی از املاک و دارایی‌های دولتی در سراسر کشور، از جمله لرستان، یا بلااستفاده مانده‌اند یا کارکرد اقتصادی و اجتماعی متناسب با ارزش واقعی خود را نداشته‌اند.

استاندار لرستان نیز با اشاره به این معضل، تأکید کرده است که املاک دولتی بلاتکلیف در نقاط مختلف استان، به ویژه در مرکز استان، شناسایی شده و طرح‌های ارزش‌افزایی برای آنها تعریف خواهد شد. او همچنین به مواردی اشاره کرده که این املاک در سال‌های گذشته مورد مرجع توریسم سوءاستفاده افراد فرصت‌طلب قرار گرفته‌اند.

اینجاست که مفهوم مولدسازی می‌تواند از یک اصطلاح صرفاً اقتصادی و اداری فراتر رفته و به ابزاری قدرتمند برای توسعه تبدیل شود.

ملکی که سال‌ها در گوشه‌ای بلااستفاده مانده، اگر بتواند به منبع مالی برای ساخت یک مسیر ارتباطی، مدرسه، بیمارستان یا زیرساخت عمومی تبدیل شود، در واقع ارزش آن از «دارایی راکد» به «سرمایه عمومی مولد» تغییر یافته است.

اما این فرآیند یک شرط اساسی دارد: شفافیت. مردم باید از جزئیات مربوط به ارزش‌گذاری، میزان و نحوه تخصیص املاک و همچنین چگونگی هزینه کرد منابع حاصله به طور کامل مطلع باشند.

کمربندی غربی؛ فراتر از کاهش ترافیک

بررسی مشخصات منتشر شده نشان می‌دهد که کمربندی غربی خرم‌آباد یک مسیر معمولی نیست.

این محور حدود ۱۴ تا ۱۵ کیلومتر طول دارد و برای آن ۶ تونل و ۶ پل پیش‌بینی شده است. بنابراین، با پروژه‌ای فنی، سنگین و پرهزینه مواجه هستیم که اجرای آن نیازمند مطالعات دقیق زمین‌شناسی، ژئوتکنیکی، ترافیکی و عمرانی است.

کارکرد این پروژه نیز فراتر از عبور چند خودرو از یک مسیر جدید است.

هدف اصلی، انتقال بخشی از ترافیک عبوری از بافت شهری، افزایش ظرفیت شبکه ارتباطی و ایجاد دسترسی مناسب‌تر میان محورهای شمالی، شمال‌غربی، جنوبی و جنوب‌غربی خرم‌آباد عنوان شده است.

در واقع، اگر پروژه مطابق برنامه اجرا شود، می‌تواند بخشی از ترافیکی را که امروز ناچار به عبور از معابر شهری است، به خارج از هسته اصلی شهر هدایت کند.

این موضوع به معنای کاهش فشار بر معابر مرکزی، کاهش زمان سفر، کاهش استهلاک معابر شهری و در صورت طراحی صحیح، افزایش ایمنی تردد خواهد بود.

هم‌افزایی کمربندی‌های شرقی و غربی

اهمیت کمربندی غربی زمانی بیشتر مشخص می‌شود که آن را در کنار کمربندی شرقی ببینیم.

استاندار لرستان اعلام کرده است که کمربندی شرقی خرم‌آباد در حال آسفالت است و قرار است به زودی زیر بار ترافیک برود. همزمان، عملیات اجرایی کمربندی غربی نیز با اعتبار اولیه ۷ همت آغاز شده است.

بنابراین، خرم‌آباد در حال حرکت از الگویی است که بخش مهمی از بار ترافیکی را به یک مسیر محدود وابسته می‌کرد، به سمت شبکه‌ای که در آن مسیرهای پیرامونی می‌توانند مکمل یکدیگر باشند.

البته این هدف زمانی محقق خواهد شد که اتصال کمربندی‌ها به سایر محورهای ارتباطی، تقاطع‌ها و ورودی و خروجی‌های شهر به درستی طراحی شود.

ساخت یک جاده به تنهایی ترافیک را حل نمی‌کند؛ بلکه شبکه راه‌هاست که ترافیک را مدیریت می‌کند.

اعتبار ۸۰۰ میلیاردی مدارس؛ وجه دیگر مولدسازی

در کنار ۲.۲ همت اختصاص یافته به کمربندی غربی، ۸۰۰ میلیارد تومان نیز برای تکمیل مدارس استان در نظر گرفته شده است.

این بخش از تصمیم را نیز نباید در سایه پروژه بزرگراهی نادیده گرفت.

لرستان همچنان با نیازهای جدی در حوزه زیرساخت آموزشی مواجه است و تبدیل بخشی از دارایی‌های دولتی به مدرسه و فضای آموزشی، نمونه دیگری از این است که چگونه می‌توان دارایی‌های راکد را به زیرساخت عمومی تبدیل کرد.

به بیان ساده‌تر، اگر یک ملک دولتی بلااستفاده بتواند امروز هزینه ساخت یک مدرسه را تأمین کند، فردا نتیجه آن نه در ترازنامه یک دستگاه دولتی، بلکه در کلاس درس یک دانش‌آموز لرستانی دیده خواهد شد.

کمربندی غربی و توسعه جنوب خرم‌آباد

یکی دیگر از نکات مهم در سخنان استاندار، پیوند دادن پروژه‌های زیرساختی با توسعه مناطق کمتر برخوردار خرم‌آباد است.

شاهرخی پیش‌تر گفته بود اجرای کمربندی غربی علاوه بر کاهش ترافیک، می‌تواند به رونق شهری و توسعه مناطق کمتر برخوردار کمک کند. همچنین توسعه جنوب خرم‌آباد و ادامه مسیر ساحلی از پارک شاپوری تا فرودگاه را در زمره برنامه‌های مورد تأکید قرار داده است.

این نگاه، در صورت اجرای واقعی، می‌تواند از یک الگوی قدیمی فاصله بگیرد؛ الگویی که در آن پروژه‌های بزرگ عمدتاً در بخش‌های برخوردارتر شهر متمرکز می‌شوند.

زیرساخت زمانی ارزش توسعه‌ای پیدا می‌کند که فرصت ایجاد کند؛ فرصت برای ساخت‌وساز، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل، خدمات، گردشگری و اشتغال.

یک هشدار جدی؛ توسعه نباید به گسترش بی‌ضابطه شهر منجر شود

البته هر پروژه بزرگراهی یک روی دیگر هم دارد.

اگر توسعه شبکه معابر بدون برنامه جامع شهرسازی، حمل‌ونقل عمومی و کاربری زمین انجام شود، ممکن است به جای حل کامل مشکل، تنها محل ایجاد ترافیک را جابه‌جا کند.

بنابراین لازم است همزمان با اجرای کمربندی غربی، مطالعات مربوط به کاربری اراضی اطراف مسیر، توسعه آتی شهر، حمل‌ونقل عمومی و سایر زیرساخت‌های شهری با دقت و جدیت دنبال شود تا از گسترش بی‌ضابطه و بدون برنامه شهر جلوگیری به عمل آید.

لرستان؛ ثروتمند اما محروم از توسعه: چرا حقوق معادن به استان بازنمی‌گردد؟

لرستان، استانی که از ظرفیت‌های معدنی غنی برخوردار است، طی سالیان متمادی شاهد فعالیت‌های گسترده استخراجی بوده است. اما همواره این پرسش اساسی مطرح است که این ثروت نهفته در دل زمین تا چه حد به بهبود وضعیت معیشتی مردم منطقه کمک کرده و چرخ توسعه استان را به حرکت درآورده است؟

لرستان؛ ثروتمند اما محروم از توسعه: چرا حقوق معادن به استان بازنمی‌گردد؟

روایت غالب در میان ساکنان، فعالان اقتصادی بومی و حتی کارشناسان، حاکی از یک شکاف عمیق است؛ شکافی که در آن «حقوق معادن» که باید منافع پایداری برای استان به ارمغان آورد، آن‌گونه که انتظار می‌رود به لرستان بازنمی‌گردد.

این وضعیت، تنها یک حسرت نیست، بلکه نتیجه ساختاری است که در آن، هزینه‌های زیست‌محیطی و اجتماعی فعالیت‌های معدنی مستقیماً بر دوش مردم استان سنگینی می‌کند، در حالی که عواید اقتصادی و اشتغال پایدار، سهم متناسبی را نصیب استان نمی‌کند.

گنجی که در استان حبس می‌شود

یکی از مهم‌ترین مطالبات در لرستان، «کمبود سرمایه‌گذاری و اشتغال محلی» با وجود ذخایر معدنی فراوان است.

بسیاری از معادن استان، به ویژه معادن فلزی و غیرفلزی ارزشمند، تنها به صورت ماده خام استخراج شده و اغلب از چرخه فرآوری و صنایع پایین‌دستی در خود استان خارج می‌شوند. این بدان معناست که بخش قابل توجهی از ارزش افزوده‌ای که می‌تواند در استان ایجاد شده و به اشتغال پایدار و رونق اقتصادی منجر شود، به مناطق دیگر منتقل می‌گردد.

در بسیاری از پروژه‌های معدنی، فرصت‌های شغلی ایجاد شده غالباً کوتاه‌مدت، فصلی یا در سطوح کارگری و فنی پایه هستند. فقدان سرمایه‌گذاری کافی در صنایع تکمیلی و فرآوری، مانع از ایجاد فرصت‌های شغلی با ارزش افزوده بالاتر و ماندگاری بیشتر، مانند مهندسی، مدیریت صنایع و بازاریابی محصولات نهایی در استان می‌شود. این امر «سرمایه انسانی» استان را نیز تضعیف می‌کند؛ زیرا جوانان متخصص ناچار به ترک استان یا پذیرش مشاغل نامرتبط می‌شوند.

فرار سرمایه و ارزش افزوده

زمانی که ماده معدنی پس از استخراج، برای فرآوری و تبدیل به محصول نهایی به خارج از استان منتقل می‌شود، بخش عمده‌ای از گردش مالی و سود حاصل از آن نیز همراه با این ماده خام کوچ می‌کند. این «فرار سرمایه» و «ارزش افزوده» مانع از شکل‌گیری یک اکوسیستم اقتصادی قوی در خود لرستان می‌شود. در این چرخه، استان تنها نقش تأمین‌کننده ماده اولیه را ایفا کرده و از منافع اقتصادی حاصل از مراحل بعدی زنجیره تولید محروم می‌ماند.

دردی که روی دل لرستان می‌ماند

عدم شکل‌گیری صنایع معدنی پایه و فرآوری در استان، اتکای اقتصاد محلی را به درآمدهای دولتی و سهم‌های احتمالی تعریف‌شده از محل درآمدهای کلان معدنی افزایش می‌دهد؛ درآمدهایی که اغلب برای مردم ملموس و قابل رصد نیستند و گاهی با تأخیر زیاد و در قالب پروژه‌های عمرانی خاصی به استان بازمی‌گردند که ممکن است اولویت‌های اصلی مردم را پوشش ندهند.

دومین محور حیاتی در مطالبه حقوق معادن، «آسیب‌های زیست‌محیطی» و «ضرورت جبران خسارت‌ها» است. فعالیت‌های معدنی، به ویژه در مقیاس بزرگ، به طور اجتناب‌ناپذیری با تأثیرات مخرب بر محیط‌زیست همراه هستند. در لرستان، این تأثیرات شامل موارد متعددی است که اگر با برنامه‌ریزی دقیق، سرمایه‌گذاری لازم و نظارت مستمر همراه نباشند، زخم‌های عمیقی بر پیکره طبیعت و سلامت مردم منطقه وارد می‌کنند.

  • آلودگی هوا و گرد و غبار: فعالیت ماشین‌آلات سنگین، انفجارهای معدنی و جابه‌جایی حجم عظیمی از خاک و سنگ، منبع اصلی انتشار گرد و غبار و آلاینده‌های هوا در مناطق معدنی و اطراف آن هستند. این آلودگی‌ها مستقیماً بر سلامت تنفسی ساکنان، کیفیت زندگی و حتی بهره‌وری کشاورزی و دامداری تأثیر منفی می‌گذارند.
  • تخریب منابع طبیعی: عملیات استخراج اغلب منجر به تخریب پوشش گیاهی، فرسایش خاک و تغییر چهره طبیعی منطقه می‌شود.
  • آلودگی منابع آبی: همچنین احتمال آلودگی منابع آبی زیرزمینی و سطحی از طریق پساب‌های معدنی یا انحراف مسیر آب‌ها، یک نگرانی جدی است که می‌تواند دسترسی به آب سالم را برای مصارف شرب و کشاورزی به مخاطره اندازد.
  • کاهش تنوع زیستی: تغییرات فیزیکی در اکوسیستم مناطق معدنی، به ویژه در مناطق کوهستانی و خوش آب‌وهوای لرستان، می‌تواند منجر به از بین رفتن زیستگاه‌های طبیعی و کاهش تنوع زیستی جانوری و گیاهی شود.

راهکار چیست؟

واقعیت این است که منافع حاصل از معادن لرستان باید به اندازه‌ای که هزینه‌ها بر دوش مردم و محیط‌زیست این استان قرار می‌گیرد، به آن بازگردد. این بازگشت نباید تنها در قالب طرح‌های دولتی و پراکنده باشد، بلکه نیازمند یک رویکرد مسئولانه از سوی بهره‌برداران و سیاست‌گذاری دقیق‌تر از سوی حاکمیت است.

در این راستا، کارشناسان معتقدند:

  1. باید با وضع قوانین و مشوق‌های قوی، بهره‌برداران را ملزم کرد که دست‌کم بخش قابل توجهی از مواد معدنی را در همان استان فرآوری کنند. این امر مستلزم سرمایه‌گذاری در ایجاد واحدهای صنعتی مرتبط و توسعه زیرساخت‌های لازم است.
  2. باید بخشی از درآمد حاصل از استخراج معادن (چه دولتی و چه خصوصی) به صندوقی اختصاص یابد که مستقیماً در پروژه‌های توسعه محلی، اشتغال‌زایی برای درس هاب جوانان بومی، حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط و پروژه‌های زیربنایی در مناطق متأثر از معدن هزینه شود.
  3. شرکت‌های بزرگ معدنی باید در چارچوب مسئولیت اجتماعی خود، علاوه بر رعایت دقیق استانداردهای زیست‌محیطی، در طرح‌های توانمندسازی نیروی کار بومی، بهبود زیرساخت‌های بهداشتی و آموزشی و اجرای پروژه‌های محیط‌زیستی پایدار سرمایه‌گذاری کنند.
  4. ایجاد یک سازوکار مستقل و قوی برای پایش اثرات زیست‌محیطی معادن، ارزیابی خسارت‌های وارده و الزام به جبران آن‌ها، امری ضروری است. این نظارت باید شفاف و نتایج آن برای عموم قابل دسترسی باشد.
  5. مشارکت جامعه محلی در تصمیم‌گیری و نظارت نباید نادیده گرفته شود. مردم مناطق معدنی باید در فرآیندهای تصمیم‌گیری مرتبط با فعالیت‌های معدنی و همچنین در نظارت بر اجرای تعهدات زیست‌محیطی و اجتماعی، مشارکت داده شوند تا اعتماد عمومی تقویت و از شکل‌گیری تنش‌های اجتماعی پیشگیری شود.

هشدار مسئولان

در همین ارتباط، رئیس‌کل دادگستری لرستان بارها با موضع‌گیری در این خصوص درباره حقوق معادن هشدار داده و تأکید کرده است که درصد سهم این استان باید بازگردد. حجت‌الاسلام سعید شهواری با تأکید بر این موضوع که از حق قانونی در حوزه معادن باید دفاع کرد و این حق محل تردید نیست، اذعان می‌کند: عدم تحقق این مطالبه، مصداق کوتاهی و قابل پیگیری قضایی است.

بر اساس تصریح رئیس‌کل دادگستری لرستان، سهم استان‌ها از حقوق دولتی معادن، مطابق قانون، ۱۵ درصد است که باید به توسعه زیرساخت‌ها و بهبود رفاه عمومی اختصاص یابد.